-----------------------------------------------------------------------

			^CAPITRO 18 (DEK OK)

	"Via situacio ne pla^cas al vi, ^cu? Vi dezirus ^san^gi ^gin,
^cu ne? Nu, estas facile ^san^gi vian situacion.

	"Vi ^satus man^gi ion, ^cu ne? Pecon da pano vi deziras, tute
certe. A^u ^cu frukton? Jen, rigardu, mi havas pomon kaj oran^gon por
vi. Kiel belaj ili estas! Plenaj je suko, evidente. Se vi estus
konsentinta labori por ni, vi jam estus plene sata. Kaj jen io alia:
kuko. ^Cu ne bonega, belega, man^ginda kuko? Ankora^u varma, ^jus
bakita. Tu^su, sentu mem, kiel pla^ce varmeta ^gi estas. Vi malsatas
nur pro via stulteco. Se vi estus sa^ga, vi konsentus fari la etan
laboron, kiun mi petas de vi, kaj vi tuj ricevus la man^ga^jojn. Mi
beda^uras, ke vi estas tiel obstina. Estas beda^urinde, vidi tiel bela
knabino suferi pro malsato. Mi sincere beda^uras vian obstinecon. Nur
eta "jes", kaj ^cio ^ci estos via."

	Li ^sajnigas sin afabla, sed estas io tre a^ca en lia viza^ga
esprimo. Gerda sentas sin pli kaj pli malforta. Estas varme en ^ci tiu
^cambra^co, kio ne estas facile elportebla. Krome, ^si malsatas, kaj la
vido de tiu pomo kaj de tiu oran^go estas vere suferiga. Kaj tamen ^sia
devo estas diri "ne".

	"^Cu vi legis la dokumenton, ^cu vi komprenis ^gin?" li
aldonas, kvaza^u espere.

	Kompreneble ^si legis: ^si estis scivola. Almena^u ^si bezonis
scii, kial oni ^sin kaptis kaj senigis je libereco. Tial ^si legis.
Estis malfacile kompreni, komence, sed iom post iom ^sia memoro plene
revenis, ^si rememoris la principojn de tiu sekreta lingvo, kaj ^si
sukcesis kompreni ^cion; ^si havis nenion alian por fari. Dum multaj
horoj ^si estis sola kun tiu dokumento, kiun ili lasis al ^si. Sed ^si
decidis neniam respondi al ili; ^si ja anta^u longe promesis al
Profesoro Kosadi, ke pri tio ^si ^ciam silentos. Neniam ^si ^san^gos
sian decidon.

	"^Cu vi legis la dokumenton?" sonas duan fojon la a^ca vo^co.

	^Si plu silentas, kaj li eliras, furioza. Li eliras kun la
pano, la pomo, la oran^go kaj la kuko. Feli^ce, ke almena^u ili lasis
al ^si akvon, varma^can akvon, jes ja, apena^u trinkeblan, certe,
preska^u ne sensoifigan, prave, sed tamen akvo. Malsaton eblas pli
malpli elporti, sed soifon ne.

	Minutoj pasas. Multaj minutoj. Unu horo, du horoj, ^cu tri
horoj? ^Cu multaj horoj? Kiel scii? Ne estas horlo^go sur la muro, kaj
ili prenis ^sian brakhorlo^gon. La lumo apena^u ^san^gi^gas en la
^cambro, pro la nemoveblaj fenestro-kovriloj. ^Cu estas frue, ^cu estas
malfrue, ^si tute ne povas scii. Tago, nokto, mateno, vespero ^ci tie
estas samaj. Sunlumo neniam envenas.

	Kaj jen la a^culo revenas, kun radio-kaj-kased-aparato. Li
enmetas kasedon, kaj irigas la aparaton. Eta, plenda plorema vo^ceto
a^udi^gas, kaj ^siras la koron de Gerda:

	"Patrino, patrineto mia, mi petegas vin. Faru, kion ili volas.
Ili kaptis min. Mi ne scias, kie mi estas. Estas terure. Mi timas. Mi
tiom deziras reiri hejmen. Mi petegas vin, faru tion, kion ili deziras.
Se ne, ili faros malbonon al mi. Ili ne diris, kion. Ili ne volas diri.
Sed mi scias, mi sentas, ke estos terure. Kompatu min, kara, kara
patrino. Kompatu vian filinon. Mi timegas. Rapidu, rapidu, ke plej frue
ili liberigu min. Ili ne volas, ke mi parolu pli longe, sed mi havas
paperon kaj plumon, kaj mi tuj skribos leteron al vi. Mi nur petegas:
obeu ilin!"

	"Jen la letero," li kria^cas, kaj post rida^co li aldonas:

	"Nu, tio ver^sajne sufi^cos. Mi revenos post iom da tempo. Mi
estas certa, ke vi i^gos sa^ga, finfine. Kaj jen. Prenu ^ci tion, ^gi
helpos vin pensadi." Kaj tion dirante, li ^jetas al ^si belegan pomon.
Gerda sentas sin, kvaza^u Eva ^ce l' serpento.

-----------------------------------------------------------------------

			DEMANDOJ (18)

Kiu parolas komence de la ^capitro, kaj pri kio?

Kiel sentas sin Gerda?

Kiom facile ^si legis la dokumenton?

Kial ^si ne diras, kio estas skribita en la dokumento?

Kion kunportas la a^culo, kiam li revenas, kaj kial?

Kia estas la vo^co de la filino de Gerda?

Kion Gerda ricevas por man^gi?

-----------------------------------------------------------------------

			NOTOJ

^Cu vi scias, kion signifas "signifas"? Se ne, jen klarigo:

"SIGNIFI" estas "doni ideon", "esti komprenata en certa maniero".
"SIGNIFO" estas la ideo donata a^u komunikata. Oni povas paroli pri la
signifo de vorto ("Perdi" signifas "ekmalhavi", ekzemple) a^u de io
alia (Ru^ga lumo povas signifi "Haltu!").

Por la sekvanta ekzerco vi devos parigi la vortojn kaj la signifojn.
"Centro" kaj "mezo" estas bona paro, ^car "centro" signifas mezon (ne
precize, sed preska^u).

-----------------------------------------------------------------------

			EKZERCOJ (18)

	Ekzemplo:

centro :

---> centro : mezo

	Trovu la vortojn!

ama(n)to a^u ^sata(n)to :
ameti :
centro :
en kiu loko :
enakvigi :
esprimi feli^con pro io ricevita :
esti atenta, sin okupi :
farebla sen granda laboro :
fari tre malbone :
grupo de amikoj (ekzemple) :
grupo de lernantoj :
io kutime farata :
kun bone funkcianta korpo :
mallasta :
ne kun :
ne paroli, fari nenian bruon :
ne^ciutaga okaza^jaro :
ofta okulkoloro de blonduloj :
parto de parolo :
perdi la konscion :
pro kio :
rigardi kiel veran :
risko de malbono :
senti la suferojn de alia homo :
sesdek sekundoj :
tempo en historio :
tia, ke oni devas tuj fari ^gin :
tre tre :
vidilo en kapo:
viro a^u virino :

	La vortoj estas:

amiko, aventuro, bani, bluo, dan^gero, danki, ege, epoko, facila,
fu^si, homo, kial, kie, klaso, kompati, kredi, mezo, minuto, okulo,
rondo, sana, sen, silenti, sveni, ^sati, tradicio, unua, ur^ga, vorto,
zorgi

-----------------------------------------------------------------------