----------------------------------------------------------------------------
  "GERDA MALAPERIS!", uc"ebni' materia'l pro jazykove' kursy esperanta.
-----------------------------------------------------------------------------




                             Gerda malaperis!
                         lingvo-instrua romaneto





C^ E H^ A    V O R T L I S T O    ::    S L O V N I' C" E K    C" E S K Y'




                      adapto por la komputilpoËta reto /
                u'prava pro elektronickou pos"tu: Thomas Pusch





_________________________________________________________________________

                     C^eh^a Esperanto-Junularo (C^EJ)
                           Sekce mla'dez"e C^ES
                                Jilska' 10
                            CS-110 00 Praha 1
                          tel. +42 - 2 - 220 262

                                    a

                     Germana Esperanto-Junularo (GEJ)
                        Deutsche Esperanto-Jugend
                               Rheinweg 15
                             D-W-5300 Bonn 1
                        tel. +49 - 228 - 23 58 98


--------------------------------------------------------------------------
"GERDA MALAPERIS!", uc"ebni' materia'l pro jazykove' kursy esperanta.
Slovni'c"ek c"esky'. C^eh^a vortlisto.
1. vyda'ni' 1992.
Zpracova'ni' c"eske' verze:
  PhDr. Pavla Dvor"a'kova'
  PhDr. Marie Ny'decka'
Technicka' pomoc: Thomas Pusch, Horst Gruner
Zpracova'no za vydatne' technicke' a materia'lni' pomoci Germana
Esperanto-Junularo (GEJ) a financ"ni' podpory fondu FAME (SRN).
--------------------------------------------------------------------------

ZVLA'S"TNI' ZNAME'NKA:

Mezina'rodni' elektronicka' pos"ta nedovoluje tisknout pi'smena s diaktri-
ticky'mi  zname'nky.  Pro  pi'smena,  ktera'  existuji' v  esperantu  a  c 
c"es"tine",  ale  v za'kladni' latinske' abecede"  de  nevyskytuji',  bylo 
proto potr"eba nale'zt ne"jakou normativni' u'pravu,  vhodnou pro elektro-
nickou pos"tu.
V textu se tudi'z" vyskytuji' na'sleduji'ci' pi'smena:

Esperanto:
c^: c se str"i's"kou  (jako a^ ve francouzs"tine")
g^: g se str"i's"kou  
h^: h takte'z"
j^: j takte'z"
s^: s takte'z"
u~: u s ha'c"kem 

C"es"tina::
a': a s c"a'rkou (dlouhe' a)
e': e s c"a'rkou (dlouhe' e)
i': i takte'z"
o': o takte'z"
u': u takte'z"
y': y takte'z"
c": c s ha'c"ekem
d": d s ha'c"ekem
e": e takte'z"
r": r takte'z"
s": s takte'z"
t": t takte'z"
r": r takte'z"
z": z takte'z"
u*: u s krouz" kem

Upozorn"ujeme,  z"e  se  jedna' pouze o tiskovou konvenci  v  elekroniske' 
pos"te",  ktera' je v principu shodna' jak pro Esperanto,  tak  c"es"tinu, 
jak pro s"ve'ds"tinu, tak s"pane"ls"tinu...

V "norma'lne"" tis"te"-   /\       vypada'  norma'lne",    \/
ne'm textu esperantska' .----.     stejne" jako v tisku  .----.   
str"i's"ka              |          c"esky' ha'c"ek  !!!  | 
                        |                                |
                        '____'                           '____'

SPECIALAJ SIGNOJ:


La internacia komputilpoËta reto ne permesas tajpi literojn kun  diakritaj 
signoj.   Tial  por tiuj literoj,   kiuj ekzistas en Esperanto kaj  en  la 
Ãeha,  sed ne en la baza latina alfabeto,   necesis trovi iun norman adap-
ton taÍgan por la komputilpoËta reto.
Tial aperas en la teksto la sekvaj literoj:

Esperanto:
c^: c kun cirkumfleksa akcento (kiel a^ en la franca lingvo)
g^: g kun cirkumfleksa akcento
h^: h same
j^: j same
s^: s same
u~: u kun supre malferma kvaroncirklo

La c^eh^a:
a': a kun akuta akcento
e': e kun akuta akcento
i': i same
o': o same
u': u same
y': y same
c": c kun hac^ek (renversita cirkumfleksa akcento)
d": d kun hac^ek
e": e same
r": r same
s": s same
t": t same
r": r same
z": z same
u*: u kun cirkleto

Vi atentu ke tio estas nur tajpa konvencio en la komputilpos^ta reto, g^e-
nerale  komuna  al Esperanto samkiel la c^eha,  al la sveda samkiel al  la 
hispana...

En "normala" presita      /\       SAME normalas kiel      \/
teksto la  esperanta    .----.     presite  la c^eh^a    .----.      !!!
                        |                                | 
                        |                                |
                        '____'                           '____'





--------------------------------------------------------------------------
Na'sleduji'ci'  ses"it  obsahuje slovni' za'sobu ke "GERDA  MALAPERIS".  V 
prvni' c"a'sti jsou slova uva'de"na podle kapitol.  Ve ve"ts"ine" pr"i'pa-
du*  je k seznamu slovi'c"ek pr"ir"azeno ne"kolik dals"i'ch pr"i'kladu*  k
objasne"ni'  pouz"i'va'ni' nove" vyloz"eny'ch mluvnicky'ch pravidel.  Tyto
pr"i'klady  jsou nic me'ne" omezeny na minimum a mohou proto jen  ste"z"i' 
da't u'plnou a jasnou pr"edstavu o esperantske' mluvnici.

Druha'  c"a'st  (na  z"lute'm  papi'r"e  vloz"ene'm  uprostr"ed)  zahrnuje 
vs"echny slovni' kor"eny pouz"ite' v kursu, tentokra't v abecedni'm por"a-
di'.  Objevuji'  se zde v takove' mluvnicke' podobe", v ni'z" se  v  textu
vyskytuji' nejc"aste"ji.

Abecedni'  por"a'dek  bere  v u'vahu slovni'  kor"eny,  nikoli  mluvnicke' 
koncovky. Proto "kuri" stoji' pr"ed "kuraci", protoz"e slovni' kor"en"kur"
abecedne"  pr"edcha'zi'  kor"en "kurac-".V souladu  s  pravidly  esperanta 
pi'smena se "str"i's"kami" jsou cha'pa'na abecedne" jako samostatna' pi's-
mena, ktera' na'sleduji' hned po pr"i'slus"ne'm pi'smenu bez "str"i's"ky".
Proto je "g^emi" uvedeno az" po "grupo".

Je  zna'mo, z"e slova z ru*zny'ch jazyku* nejsou nikdy naprosto  totoz"na' 
ve  svy'ch vy'znamovy'ch odsti'nech. Pochopit slovo v kaz"de' jeho  nuanci 
je moz"no pouze pouz"i'va'ni'm. Proto by pr"eklad slovi'c"ek do  c"es"tiny 
me"l slouz"it jen k tomu, aby z"a'k porozume"l textu "GERDA MALAPERIS!". 
O  stoprocentne"  pr"esnou definici slovni'ho vy'znamu se  tedy  nejedna'. 
Ne"ktera'  slova,  jako  napr". "ajn""jen" nebo "da",  jsou  do  c"es"tiny 
obzvla's"t"  obti'z"ne"  pr"eloz"itelna'. Proto necht"  c"tena'r"  promine 
leckdy pone"kud mlhavy' pr"eklad.U'plny' vy'znam te"chto slov se vyjasni',
az" se budou postupne" vyskytovat v ru*zny'ch kontextech.


C. Piron
25 chemin des Rannaux
CH-l296 Coppet
SVISLANDO

-------------------------------------------------------------------------
Pravidla vy'slovnosti

Esperanto ma' foneticky' pravopis, coz" znamena', z"e se pi'smena a  slova 
stejne" pi's"i' i vyslovuji'. 
Esperantska'  abeceda  ma'  celkem 28 pi'smen, pro kaz"dou  hla'sku  jedno 
pi'smeno. Z nich je 5 samohla'sek, 22 souhla'sek a polohla'ska u~.

a b c c^ d e f g g^ h h^ i j j^ k l m n o p r s s^ t u u~ v z

V  esperantu  neexistuji'  pi'smena q w x y.  Pi'smena,  jez"  se  pi's"i' 
stejne" jako v c"es"tine", se rovne"z"
stejne" vyslovuji'. Odlis"na' jsou pouze na'sleduji'ci' pi'smena:
c^ c"teme jako c": c^okolado (c"okolado)
g^ c"teme jako dz" (ve slovech dz"ba'n, John): g^irafo (dz"irafo)
h^ c"teme jako ch: h^emio (chemio)
j^ c"teme jako z": j^urnalo (z"urnalo)
s^ c"teme jako s": s^ablono (s"ablono)

Slabiky di, ti, ni vyslovujeme tvrde": 
divano (dyvano), tipo (typo), ministro (minystro).

Vyskytnou-li se dve" stejne' hla'sky vedle sebe, je tr"eba obe" zr"etelne"
vyslovit: scii (ve"de"t), mallonga (kra'tky').

Polohla'ska u~ tvor"i' s pr"edchozi' samohla'skou a, e, o  jednoslabic"nou 
dvojhla'sku, ktera' se vyslovuje jako v c"esky'ch slovech louka, nesou: 
au~-to, Eu~-ro-po, neu~-tra-la, pou~po (za'd"lodi).

Obyc"ejne' u po samohla'sce tvor"i' samostatnou slabiku: 
kre-u (utvor"), ne-u-ti-la (neuz"itec"ny').

Pod vlivem na'rodni'ch jazyku* se pr"ipous"ti' mezi dve"ma  samohla'skami, 
z nichz" jedna je i, vyslovit  velmi slabe' j: 
diamanto lze c"i'st dyjamanto, instruisto lze c"i'st instrujisto.

Pone"vadz"  neexistuje  jednotne'   mezina'rodni'  hla'skova'ni'  pi'smen, 
pouz"i'va' esperanto hla'skova'ni' vlastni', vytvor"ene' pr"ida'ni'm pi's-
mena o k souhla'ska'm a k polohla'sce.  Napr". slovo Eu~ropo se  hla'skuje
takto: e-u~o-ro-o-po-o.

Esperantska'  slova maji' hlavni' pr"i'zvuk na pr"edposledni' slabice.  Na 
to je tr"eba pamatovat hlavne" u vi'ceslabic"ny'ch slov:  
kongreso, tradicio.

Pr"ibi'ra'-li slovo pr"i'pony, pr"i'zvuk se posunuje ope"t na pr"edposled-
ni' slabiku: 
kuiri (var"it), kuiristo (kuchar"), kuiristino (kuchar"ka).

Take' sloz"ena' slova maji' pouze jeden hlavni' pr"i'zvuk: 
montrofenestro (vy'loha), demandosigno (otazni'k).


--------------------------------------------------------------------------

LA S U   M I N   P A R O L I   P L U !

To je na'zev tr"eti'ho doprovodne'ho textu ke "GERDA MALAPERIS!".
Jedna'  se  o soubor kra'tky'ch textu*, ktere' opakuji' slovni' za'sobu  z 
kaz"de' kapitoly GERDY a pouz"i'vaji' ji v novy'ch spojeni'ch a  vazba'ch. 
Nami'sto uc"eni' se slovi'c"ku*m nazpame"t" si tak c"tena'r" mu*z"e  upev-
nit a rozs"i'r"it svou slovni' za'sobu  pr"i'jemny'm a za'bavny'm  zpu*so-
bem.


---------------------------------------------------------------------------
                                    1
---------------------------------------------------------------------------

al               k, ke, pr"edl. 3. pa'du (komu, c"emu)
alta             vysoky',-a',-e'
angulo           roh, kout
bela             kra'sny', hezky'
blonda           sve"tlovlasy'
demandi          pta't se, zeptat se
demando          ota'zka
diri             r"i'ci
ebla             moz"ny'
eble             asi, moz"na', snad
en               v, ve
esti             by't
fakte            fakticky, ve skutec"nosti
fakto            fakt, skutec"nost
granda           velky'
ho               oh
iri              ji't
jen              hle, tady je
jes              ano
juna             mlady'
kaj              a
kara             mily', drahy'
kio              co
kiu              kdo, ktery'-a',-e'
knabo            chlapec, hoch
knabino          di'vka, de"vc"e
kun              s, se, pr"edl. 7. pa'du (s ky'm, c"i'm)
la               c"len urc"ity'
labori           pracovat
li               on
mi               ja'
mondo            sve"t
multa            mnohy'
multe            mnoho, hodne"
ne               ne
nenio            nic
nova             novy'
nu               no
nun              nyni', ted"
nur              jen, pouze
okazi            sta't se, pr"ihodit se
(la) plej        nej-
restoracio       restaurace
rigardi          (po)di'vat se
saluton          ahoj, nazdar
scii             ve"de"t
sed              ale
serioza          serio'zni', va'z"ny'
sincera          upr"i'mny'
sidi             sede"t
sola             sa'm, samotny'
speciala         zvla's"tni', specia'lni'
spegulo          zrcadlo
studento         student
tiu              ten, ta, to
tro              moc, pr"i'lis"
tuta             cely'
tute             zcela, u'plne"
universitata     univerzitni'
universitato     univerzita
veni             (pr"i)ji't
vera             pravy', opravdovy'
vere             opravdu, pravdive"
vers^ajna        pravde"podobny'
vers^ajne        pravde"podobne", patrne", zr"ejme"
vi               ty, vy
viro             muz"
virino           z"ena
-o               koncovka podstatne'ho jme'na
-a               k. pr"i'davne'ho jme'na
-i               k. infinitivu (neurc"ite'ho zpu*sobu) slovesa
-e               k. pr"i'slovce
-as              k. pro pr"i'tomny' c"as slovesa
-u               k. pro rozkazovaci' zpu*sob slovesa

MAL-             opak

malbela          os"klivy'
malalta          ni'zky'
malmulte         ma'lo

-IN-             z"ensky' rod

knabino          di'vka
studentino       studentka

Za'jmeno  KIU  pr"ekla'da'me dve"ma zpu*soby:

1) KDO
Kiu li estas?    Kdo to je?
Kiu laboras kun li?  Kdo s ni'm pracuje?

2) KTERY'
En kiu universitato vi studas?
                 Na ktere' univerzite" studujes"?
La viro, kiu sidas kun Eva, estas Roberto.
                 Ten muz", ktery" sedi' s Evou,
                 to je Robert.

Vs"imne"te si, z"e esperanto (stejne" jako anglic"tina) nerozlis"uje 
tyka'ni' a vyka'ni':
                 ty jsi, vy jste
                 vi estas

Tote'z" plati' pro rozkazovaci' zpu*sob:
                 bud", bud"te
                 estu
                 podi'vej se, podi'vejte se
                 rigardu


--------------------------------------------------------------------------
                                    2
--------------------------------------------------------------------------

agi              poc"i'nat si, jednat
alia             jiny'
bona             dobry'
bone             dobr"e
certa            jisty', urc"ity'
certe            jiste", urc"ite"
c^u              zda, c"a'stice uva'de"ji'ci' ota'zku
diable!          kc"ertu! sakra!
diablo           c"ert
direkti          r"i'dit, sme"rovat
direkto          sme"r
diskreta         diskre'tni'
dum              be"hem, v pru*be"hu
ej!              aj!
forta            silny'
halti            zastavit
ig^i             sta't se
ili              oni, ony
inter            mezi
io               ne"co
iom              trochu
iom post iom     postupne"
iomete           tros"ku
ke               z"e
kvazau~          jakoby
lia              jeho
mano             ruka
mistera          za'hadny'
mistero          za'hada
montri           uka'zat
nature           pr"irozene"
naturo           pr"i'roda
ni               my
ne plu           uz" ne
pala             bledy'
paroli           mluvit
peti             (po)prosit
plu              da'le, vi'ce
pordo            dver"e
post             po (c"asove")
prave            to je pravda, ma's" pravdu
pravi            mi't pravdu
proksima         bli'zky'
rapida           rychly'
reveni           vra'tit se
se               jestliz"e, (v podmin".) kdyby
stari            sta't
stranga          (po)divny'
strange          (po)divne"
s^i              ona
s^ia             jeji'
taso             s"a'lek
tre              velmi, velice
turni            (o)toc"it
ulo              osoba, invidiuum
vidi             (u)vide"t
voli             chti't

-IG^-            zme"na stavu

grandig^i        zve"ts"ovat se, zve"ts"it se
sidig^i          posadit se

-N               4. pa'd

li vidas vin     vidi' te"
li vin vidas     vidi' tebe
vin li vidas     tebe (on) vidi'
vi vidas lin     vidi's" ho
vi lin vidas     vidi's" jeho
lin vidas vi     jeho vidi's" (ty)

RE-              opakova'ni' de"je

refortig^i       znovu naby't sil
revidi           znovu spatr"it, shledat se

-UL-             nositel urc"ite' vlastnosti

fortulo          sila'k
junulo           mladi'k

C"a'stice "c^u" uva'di' ota'zku pouze tehdy, kdyz" se v ni'
nevyskytuje ta'zaci' za'jmeno  nebo  pr"i'slovce,
zac"i'naji'ci' vz"dy pi'smenem "k". Srovnejte:
Kio okazas?      Co se de"je?
C^u io okazas?   De"je se ne"co?
---
Pozna'mka: Pro samostatne' vy'razy (napr". pr"ekvapeni')
esperanto vz"dy uz"i'va' tvar pr"i'slovce:
C^u li laboras? - Evidente!
Li haltas! - Strange!


--------------------------------------------------------------------------
                                    3
--------------------------------------------------------------------------

ami              milovat, mi't ra'd
amo              la'ska
ankau~           take',rovne"z"
aspekto          vzhled, vzezr"eni'
li aspektas kiel studento
                 vypada' jak student
s"i aspektas june  vypada' mlade"
bonan tagon      dobry' den
c"e              u
de               pr"edl. 2.pa'du (bez koho, c"eho), od
deklaro          projev, prohla's"eni'
amdeklaro; deklaro de amo; deklaro
pri amo          projev la'sky, vyzna'ni' la'sky
esprimi          vyja'dr"it
grava            du*lez"ity'
gravi            by't du*lez"ity'
ne gravas        nevadi'
tio ne gravas    to nevadi'
ne tio gravas,   neni' du*lez"ite' tohle,
sed io alia      ny'brz" ne"co jine'ho
g^i              ono (pro vs"echna zvi'r"ata a ve"ci)
jam              uz", jiz"
kiel             jak
kompreneble      samozr"ejme"
kompreni         (po)rozume"t
pardoni          prominout
permesi          dovolit
pli              vi'ce
povi             moci
povo             moc
preferi          da'vat pr"ednost, mi't rade"ji
pri              o, pr"edl. 6. pa'du (o kom, o c"em)
saluti           (po)zdravit
simpla           prosty', jednoduchy'
spiono           s"pio'n
sur              na (plos"ne")
tablo            stu*l
tago             den
tamen            pr"esto, pr"ece
tio              to
tuj              (i)hned
vizag^o          tva'r", oblic"ej

-EBL-            moz"nost, skryta' potence

komprenebla      samozr"ejmy', srozumitelny'
nevidebla        neviditelny' (=ten, ktere'ho  neni'
                 moz"no vide"t)
 
-IS              minuly' c"as

mi estis         ja' jsem byl(a), byl(a) jsem
vi estis         tys byl(a), byl(a) jsi
li estis         (on) byl
s^i estis        (ona) byla

mi rigardis      di'val(a) jsem se  (nikoliv miestasrigardis,
                 jak C"es"i c"asto chybuji')
vi volis         tys chte"l(a)
li ne sciis      (on) neve"de"l
s^i revenis      (ona) se vra'tila

-J               mnoz"ne' c"i'slo

viro kaj virino  muz" a z"ena
viroj kaj virinoj  muz"i a z"eny

Stupn"ova'ni':
1) pr"i'davny'ch jmen                2) pr"i'slovci'
   granda           velky' (-a',-e')    multe       hodne"
   pli granda       ve"ts"i'            plimulte    vi'ce
   la plej granda   nejve"ts"i'         plejmulte   nejvi'ce

 Za'jmena v 1. a 4. pa'de":
 Kio estas nova?         Co je nove'ho?
 Kion vi volas?          Co chces"?
 Tio ne eblas.           To neni' moz"ne'.
 C^u vi volas rigardi tion?  Chces" se na to podi'vat?
                         -


--------------------------------------------------------------------------
                                    4
--------------------------------------------------------------------------

afero            ve"c, za'lez"itost
antau~           pr"ed
antau~e          pr"edti'm, pr"edem
arto             ume"ni'
deziri           pr"a't (si)
do               tedy
ekzisti          existovat
fako             obor
ideo             na'pad, mys"lenka
instrui          uc"it, vyuc"ovat
kiam             kdy
komuniki         komunikovat
koni             zna't
konsenti         souhlasit
konsideri        mi't za to, pr"edpokla'dat
kripta           skryty', ukryty'
kriptaj^o        ne"co skryte'ho, tajne'ho
kriptografio     kriptografie
lerni            uc"it se
lingvistiko      jazykove"da, lingvistika
lingvo           jazyk
malpli           me'ne"
mesag^o          poselstvi', vzkaz
neniam           nikdy
nomo             jme'no
oni              neurc"ite' za'jmeno
oni diras, ke    r"i'ka' se, z"e ...
oni neniam scias c"love"k nikdy nevi'
por              pro
profesoro        profesor
respondi         odpove"de"t
rilati           vztahovat se, mi't vztah
scienco          ve"da
sekreta          tajny'
sekreto          tajemstvi'
temo             te'ma, na'me"t
temi             ty'kat se
temas pri        jde o
ne tute          ne zcela
tute ne          vu*bec
mi ne tute komprenas      ne zcela rozumi'm
mi tute ne komprenas      vu*bec nerozumi'm

-AJ^-            ve"c, za'lez"itost

novaj^o          novinka
okazaj^o         pr"i'hoda
strangaj^o       divna' ve"c

KE  -U           aby(v pr"edme"tny'ch ve"ta'ch)

Mi ne volas ,ke s^i sciu pri tio.
                 Nechci, aby o tom ve"de"la.


--------------------------------------------------------------------------
                                    5
--------------------------------------------------------------------------

absurda          nesmyslny', absurdni'
ankorau~         jes"te"
ankorau~ ne      jes"te" ne
atenti           da'vat pozor
atento           pozornost
atentu!          pozor!
cetere           ostatne"
c^i              c"a'stice oznac"uji'ci' bli'zkost
tiu c^i;  c^i tiu    tento, tato, toto (+ podst. jme'no)
tio c^i;  c^i tio    toto (stoji'-li samostatne")
tie c^i;  c^i tie    tady, zde
da               pr"edloz"ka mnoz"stvi'
litro da vino    litr vi'na
kilogramo da bananoj
                 kilo bana'nu*
peco da sukero   kus cukru
iom da pulvoro   trochu pra's"ku
malmulte da okazoj
                 ma'lo pr"i'lez"itosti'
dramo            drama
drogo            droga
eta              drobny', maly'
evidenta         zr"ejmy'
havi             mi't, vlastnit
imagi            pr"edstavit si, pr"edstavovat si
iu               ne"kdo, ne"ktery'
kas^i            ukry't, schovat
normala          norma'lni', be"z"ny'
ofta             c"asty'
ofte             c"asto
paro             pa'r
peco             kus
plena            plny'
plene            plne", zcela
pos^o            kapsa
promeni          procha'zet se
pulvoro          pra's"ek
sekundo          vter"ina, sekunda
subita           na'hly'
subite           na'hle, najednou
substanco        la'tka, substance
sukcesi          mi't u'spe"ch, podar"it se
sukero           cukr
super            nad
s^ajni           zda't se, vypadat jako
tiam             tehdy, tenkra't
tie              tam
tiel             tak
unu              jeden, jedna, jedno

EK-              zac"a'tek nebo kra'tkodobost de"je
                 c"innosti
ekparoli         promluvit
ekscii           dozve"de"t se
eksidi           sednout si, posadit se
ekvidi           uvide"t

-ET-             zdrobne"ni', zeslabeni'

beleta           hezouc"ky'
kompreneti       trochu, zc"a'sti rozume"t
knabeto          chlapec"ek

FOR-             odstranit, da't pryc"

foresti          by't pryc"
foresto          nepr"i'tomnost
foriri           odeji't

-N               4. pa'd

mi konas tiun junan viron
                 zna'm toho mlade'ho muz"e
tiun junan viron mi konas
                 toho mlade'ho muz"e zna'm
tiun viron ne konas mi
                 toho muz"e ja' nezna'm
tiu viro ne konas min
                 ten muz" me" nezna'
kiu vidis lin?   kdo ho vide"l?
kiun vidis li?   koho vide"l on?
la viro, kiun rigardas la knabino
                 muz", na ktere'ho se di'va' di'vka
la viro, kiu rigardas la knabinon
                 muz", ktery' se di'va' na di'vku

-UJ-             na'doba, schra'nka

sukerujo         cukr"enka

-US              podmin"ovaci' zpu*sob

se mi konus lin, mi irus  ( kun li)
                 kdybych ho znal, s"el bych (s ni'm)
mi dezirus demandi vin
                 ra'd bych se va's zeptal
li neniam sukcesus  
                 nikdy by se mu (to) nepodar"ilo 
se vi nur povus kompreni!
                 kdybys jen mohl pochopit!


--------------------------------------------------------------------------
                                    6
--------------------------------------------------------------------------

au~di            slys"et
ambau~           oba, obe"
bruo             hluk, hr"mot
decidi           rozhodnout
devi             muset
diskuti          diskutovat, rozebi'rat
fali             padat, spadnout
kafo             ka'va
koridoro         chodba
meti             da't, poloz"it
observi          pozorovat, sledovat
pensi            myslet
perdi            ztratit
resti            zu*stat
riski            riskovat
risko            riziko
sama (la sama)   stejny', (ten samy')
tempo            c"as, doba
timi             ba't se, mi't strach
trankvila        klidny'
c^u li iras?     jde?
c^u li iru?      ma' ji't?
c^u li irus?     s"el by?
kion mi diras?   co r"i'ka'm?
kion mi diru?    co ma'm r"i'ci?
-N               sme"rovy' 4. pa'd

li promenis en la g^ardeno.
                 procha'zel se v zahrade" (kde?)
li promenis en la g^ardenon
                 s"el na procha'zku do zahrady (kam?)
la taso falis sur la tablo
                 s"a'lek spadl na stole (kde?)
la taso falis sur la tablon
                 s"a'lek spadl na stu*l (kam?)


--------------------------------------------------------------------------
                                    7
--------------------------------------------------------------------------

almenau~         alespon"
apenau~          sotva, zte"z"i'
au~toritato      vys"s"i' instance
bati             bi't, tlouci
doktoro          doktor
dormi            spa't
fari             ude"lat
flegi            opatrovat, os"etr"ovat
flegisto         os"etr"ovatel
flegistino       os"etr"ovatelka
g^is             az" do, az" k
g^usta           spra'vny', ten pravy'
informi          informovat
kapo             hlava
komforta         pohodlny'
konscii          uve"domovat si
konscio          ve"domi'
koro             srdce
kuraci           le'c"it
kuracisto        le'kar"
kus^i            lez"et
memori           pamatovat si
ol               nez"
opinii           domni'vat se
opinio           na'zor
piedo            noha (chodidlo)
pozicio          pozice, poloha
semajno          ty'den
sendi            poslat
unue             nejprve, nejdr"i've, prvne"
vivi             z"i't
voki             (za)volat

-IST-            povola'ni', profese, zame"r"eni'

instruisto       uc"itel
laboristo        de"lni'k
esperantisto     esperantista

-OS              budouci' c"as

c^u vi venos?    pr"ijdes"?
mi estos         budu
mi parolos       budu mluvit
ni restos        zu*staneme

-N               4. pa'd vyjadr"uji'ci' dobu trva'ni'
                 nebo mi'ru

mi restis tie unu semajnon
                 zu*stal jsem tam ty'den
g^i estas unu metron alta
                 je metr vysoky'
li venis la postan tagon
                 pr"is"el den pote'


C"eske' slu*vko " az" " pr"ekla'da'me troji'm zpu*sobem:
1. " g^is " (+1.pa'd) = az" do, az" k, az" na, az" po
                 znamena' nepr"etrz"ity' de"j nebo stav
Iru g^is la pordo.  Jdi az" ke dver"i'm.

2.  " kiam "  ve vy'znamu kdyz"
Mi diros tion al li, kiam mi volos.
                 R"eknu mu to, az" budu chti't.

3. " nur "  ve vy'znamu teprve
Ni revenos nur post unu semajno.
                 Vra'ti'me se az" za ty'den.


--------------------------------------------------------------------------
                                    8
--------------------------------------------------------------------------

atendi           c"ekat
au~              nebo
au~to            auto
au~tomato        automat
baldau~          brzy
buso             autobus
c^ambro          pokoj
c^iaokaze        v kaz"de'm pr"i'pade"
destino          osud
ec^              i, dokonce
ekster           mimo, vne"
ekstere          venku
eksteren         ven
el               z, ze
helpi            pomoci, poma'hat
korpo            te"lo
kruro            noha (cela')
longa            dlouhy'
mem              sa'm (samostatne")
memserva restoracio
                 samoobsluz"na'  restaurace
nokto            noc
pas^i            kra'c"et
per              pr"edl. 7. pa'du (ky'm, c"i'm)
rug^a            c"erveny', rudy'
sekvi            (na')sledovat
senti            ci'tit, pocit"ovat
servi            slouz"it
si               si, se (zvratne' za'jmeno)
suspekti         podezr"i'vat
tien             tam
tomato           rajske' jablko
tra              skrz, pr"edl. 7. pa'du (ky'm,
                 c"i'm)
urbo             me"sto
vespero          vec"er

-EJ-             mi'sto, kde se ne"co nacha'zi', provozuje

dormejo          loz"nice
dormoc^ambro
lernejo          s"kola

li au~tas en la urbo        je autem ve me"ste"
li au~tas en la urbon       jede autem do me"sta

li au~tas tie       je s autem tam  (kde?)
li au~tas tien      jede s autem tam  (kam?)

s^i mem diris g^in    ona sama to r"ekla
ec^ s^i diris g^in    i ona to r"ekla
s^i diris g^in al si  r"ekla si to
li amis s^in          me"l ji ra'd
li amis s^ian fle-    me"l ra'd jeji' os"etr"ovatelku
gistinon
li amis lin           me"l ho ra'd
li amis lian fle-     me"l ra'd jeho os"etr"ovatelku
gistinon
li amis sin           me"l ra'd sebe
li amis sian fle-     me"l ra'd svou os"etr"ovatelku
gistinon

Jsou i' zpu*soby, jak r"i'ci - "pojedu tam autem"

1) mi tien iros au~te
2) mi tien iros per au~to
3) mi tien iros en au~to
4) mi tien au~tos

Pro c"eske' slu*vko"sa'm" ma' esperanto dva vy'razy:
1. " mem "  ve vy'znamu osobne"
C^u vi mem faris tion?     Tos (u)de"lal ty sa'm?

2. " sola "  ve vy'znamu samojediny'
S^i restis c^i tie tute sola.   Zu*stala zde u'plne" sama.


--------------------------------------------------------------------------
                                    9
--------------------------------------------------------------------------

administra       spra'vni'
administri       spravovat
ajn              c"a'stice vyjadr"uji'ci' libovolnost
kiu ajn          kdokoliv, ktery'koliv
iu ajn           kdokoliv, ktery'koliv
io ajn           cokoliv
amiko            pr"i'tel, kamara'd
bani             koupat
bani sin         koupat se
blua             modry'
dika             tlusty'
epoko            epocha, doba, obdobi'
generacio        generace
grasa            tuc"ny'
haro             vlas
homo             c"love"k
kelkaj           ne"kter"i'
kial             proc"
kie              kde
klaso            tr"i'da
kompati          (po)litovat  (ne"koho)
kompatinda       ubohy', politova'ni'hodny'
kredi            ve"r"it
lasi             nechat
loko             mi'sto
meze de          uprostr"ed
mezo             str"ed, prostr"edek
minuto           minuta
muro             zed", ste"na
neniu            nikdo, z"a'dny'
oficejo          kancela'r"
ofico            u'r"ad
okulo            oko
okupi            obsadit, zabrat
okupig^i (pri)   zaby'vat se, zaobi'rat se (c"i'm)
provi            zkusit, pokusit se
ronda            kulaty'
rondo            kolo, kruh
sana             zdravy'
sen              bez, pr"edl. 2. pa'du
sveni            omdli't
tradicio         tradice
trovi            naji't, nale'zt
tus^i            dotknout  se, doty'kat se
urg^a            nale'havy'
vorto            slovo
vortaro          slovni'k
zorgi            (po)starat se, mi't na starosti
zorgo            starost, pe'c"e

-AD-             opakovana', trvala' c"innost

li paroladas     mluvi' c"asto
parolado         proslov, pr"edna's"ka
penso            mys"lenka
pensado          mys"leni'
la respondo estis longa
                 odpove"d" byla dlouha'
la respondado estis longa
                 odpovi'da'ni' bylo dlouhe'
li rigardis      di'val se
li ekrigardis    podi'val se
li rigardadis    di'(va')val se

-AR-             soubor, hromada, skupina

vortaro          slovni'k
studentaro       studentstvo
kuracistaro      le'kar"sky' sbor
homaro           lidstvo

-IND-            hodny' (koho, c"eho)

aminda           k pomilova'ni'
havinda          ktery' stoji' za to mi't
havebla          k dosta'ni'
vidinda          ktery' stoji' za to vide"t
videbla          viditelny'

-IT-             pr"i'c"esti' trpne' minule'

farita           ude"lany'
perdita peco     ztraceny' kus
ni estas         jsme informova'ni
informitaj

SEN-             bez-

senkora          bez srdce (bezcitny')
senforta         slaby' (bez si'ly)
senhelpa         bezmocny' (bez pomoci)
senkompate       neli'tostne" (bez slitova'ni')

kien ajn vi iros, mi sekvos vin
                 kamkoliv pu*jdes", budu te" na'sledovat
mi faros kion ajn vi diros
                 ude"la'm cokoliv r"eknes"
diru ion ajn     r"ekni cokoliv
iru ien ajn      be"z" kamkoliv


--------------------------------------------------------------------------
                                    10
--------------------------------------------------------------------------

aventuro         dobrodruz"stvi'
dang^ero         nebezpec"i'
danki            (po)de"kovat
ege              hrozne" (moc), ohromne"
ema              maji'ci' tendenci, sklon, chut" k...
emi              chti't se, mi't chut", sklon
facila           snadny', lehky'
fidi             ve"r"it, du*ve"r"ovat
fus^i            zkazit, "zpackat"
reciproke        vza'jemne", navza'jem
silento          ticho, mlc"eni'
sinjoro          pa'n
s^ati            mi't ra'd, mi't v oblibe"
unua             prvni'

-EG-             zve"ts"eni', zesi'leni', zdu*razne"ni'

belega           na'dherny'
bonega           vy'borny'
laboregi         u'porne" pracovat, dr"i't se
treege           velmi mnoho
urbego           velkome"sto

-EM-             sklon, na'klonnost

dormema          ospaly'
parolema         upovi'dany'
timema           boja'cny', ba'zlivy'

MIS-             chybnost, nedokonalost

miskompreni      s"patne" rozume"t
miskompreno      nedorozume"ni'
mispas^i         s"la'pnout vedle
mispas^o         s"patny' krok

ni vidas nin reciproke; ni vidas unu la alian
                 vidi'me se navza'jem, vidi'me jeden druhe'ho
ili amas sin reciproke; ili amas unu la alian
                 miluji' se navza'jem, miluji' jeden druhe'ho
ili amas sin     miluji' se

mi amas lin      miluji ho
mi s^atas lin    ma'm ho ra'd(a)  (v oblibe")
mi s^atas kafon  ma'm ra'd(a) ka'vu
mi amas kafon    miluji ka'vu


--------------------------------------------------------------------------
                                    11
--------------------------------------------------------------------------

afabla           laskavy', vli'dny'
akcepti          pr"ijmout
aldoni           pr"idat
arang^i          (us)por"a'dat
banala           bana'lni'
bonvolu          prosi'm, rac"te
c^iam            vz"dy
dankon           di'ky
ne dankinde      neni' zac"
entute           celkem, vu*bec
fermi            zavr"i't
fini             (s)konc"it
funkcii          fungovat
g^eni            obte"z"ovat, otravovat
igi              uc"init ne"koho (ne"co) ne"jaky'm
kontenta         spokojeny'
kiel eble plej (multe)  co moz"na' nej-(vi'ce)
konsentite       dohodnuto
malfermi         otevr"i't, otevi'rat
maniero          zpu*sob
manki            chybe"t
mekaniko         mechanika
miksi            mi'chat
miri (pri)       divit se (komu, c"emu)
motoro           motor
objekto          pr"edme"t
oportuna         vhodny'
ordo             por"a'dek, r"a'd
panei            mi't poruchu, by't poroucha'n
ripari           opravit, opravovat
ripeti           (z)opakovat
sag^a            moudry', chytry'
seka             suchy'
tia              takovy'
trovig^i         nacha'zet se, nale'zat se
turni sin al     obra'tit se na (koho)
veturi           jet, jezdit

-ANT-            pr"i'c"esti' c"inne' pr"i'tomne'

ni diskutis promenante
                 diskutovali jsme pr"i procha'zce
laborante, li silentis
                 pr"i pra'ci mlc"el
vi lernos la lingvon parolante g^in
                 jazyk se nauc"i's" ti'm, z"e ji'm budes"
                 mluvit
-IG-             zpu*sobit zme"nu stavu, uc"init
                 ne"koho, ne"co ne"jaky'm

sciigi           da't ve"de"t, ozna'mit
starigi          postavit
venigi           pr"ive'st
plifortigi       posi'lit
plibeligi        zkra's"lit
saniga           zdravy', zdravi' prospe"s"ny'
malsaniga        zdravi' s"kodlivy'
trankviliga      uklidn"uji'ci'

-IL-             na'stroj, prostr"edek

laborilo         pracovni' prostr"edek, na'stroj
dormigilo        uspa'vaci' prostr"edek
veturilo         dopravni' prostr"edek

Se entute li komprenos.
                 Pokud vu*bec porozumi'.
Mi min demandas, c^u li entute ekzistas.
                 Pta'm se sa'm sebe, zda vu*bec
                 existuje.
Tio igis s^in bela.  To  ji uc"inilo kra'snou.
Tio igos lin paroli.
                 To ho pr"ime"je mluvit.
Liaj vortoj igis min kompreni, ke ...
                 Z jeho slov jsem vyrozume"l, z"e ...
Ne igu min fari tion. Nenut" me", abych to ude"lal.


--------------------------------------------------------------------------
                                    12
--------------------------------------------------------------------------

ac^eti           (na)koupit, nakupovat
akvo             voda
apud             vedle, u
brando           kor"alka
c^io             vs"echno
denove           znovu
doloro           bolest
doni             da't
duone            napu*l, napolovic
eksplodi         vybuchnout
frau~lino        slec"na
glaso            sklenice
g^emi            vzdychat, ste'nat
heziti           va'hat
ja               vz"dyt"
kiom             kolik
klara            jasny'
kvankam          pr"estoz"e
larg^a           s"iroky'
lau~             podle
morti            zemr"i't
plezuro          pote"s"eni'
polico           policie
porti            ne'st, nosit
pripensi         pr"emy's"let
ricevi           dostat, obdrz"et
seg^o            z"idle
soifi            mi't z"i'zen"
soifo            z"i'zen"
sufic^a          dostatec"ny', postac"uji'ci'
tiom             tolik
trinki           pi't

AL-

alveni           pr"iji't
aliri            pr"iji't
alporti          pr"ine'st
alparoli         oslovit

kapjesi = kap + jes + i =  souhlasne" ky'vnout
scivola = sci + vol + a =  zve"davy'
klarigi = klar + ig + i =  vysve"tlit
survizag^e = sur + vizag^ + e =  na oblic"eji
facila laboro    lehka' pra'ce
facile labori    lehce pracovat
la laboro estas facila  pra'ce je lehka'
labori estas facile     pracovat je lehke'
estas facile labori    je lehke' pracovat
estas bone lerni la lingvojn
                 je dobre' uc"it se jazyky
estas dezirinde ripari la au~ton
                 je za'hodno opravit auto
estas nediskrete fari tiun demandon
                 je nediskre'tni' se tak pta't
estas klare, ke li devos veni
                 je jasne', z"e bude muset pr"iji't
estus sag^e, ke li venu kun ni
                 bylo by moudre', aby pr"is"el
                 s na'mi
mi ne povas g^in porti, g^i ja estas tro granda
                 nemohu ho une'st, je pr"ece jen
                 moc velky'
Jes ja!          Vz"dyjo!


--------------------------------------------------------------------------
                                    13
--------------------------------------------------------------------------

absorbi          pohltit, absorbovat
bedau~ri         litovat
centro           str"ed, prostr"edek, centrum
dau~ri           trvat
dau~rigi         pokrac"ovat
ekzemplo         pr"i'klad
felic^a          s"t"astny'
felic^e          s"t"astne", nas"te"sti'
forgesi          zapomenout
g^entila         zdvor"ily'
g^oja            radostny', maji'ci' radost
hotelo           hotel
ie               ne"kde
interesa         zaji'mavy'
interesi         zaji'mat
internacia       mezina'rodni'
komenci          zac"i'(na)t
konato           zna'my'
koncerni         ty'kat se
koncerne  ...n   pokud se ty'c"e (koho, c"eho)
koncerne vian proponon   pokud jde o va's" na'vrh
kiom koncernas min   pokud jde o me"
krome            mimo to
kutimi           mi't ve zvyku
momento          chvi'le, okamz"ik
nacia            na'rodni'
nacio            na'rod
nekonato         nezna'my' c"love"k
perfekta         bezvadny', perfektni'
persono          osoba
peza             te"z"ky' (vahou)
preciza          pr"esny'
proponi          navrhnout, navrhovat
rajti            mi't pra'vo
rakonti          vypra've"t
ridi             sma't se
rimarki          zaznamenat, poznamenat
simila           podobny', obdobny'
stulta           hloupy'
s^oforo          r"idic"
teatro           divadlo
vojo             cesta


--------------------------------------------------------------------------
                                    14
--------------------------------------------------------------------------

aero             vzduch
brako            paz"e
domo             spa'nek
du               dva, dve"
esperi           doufat
fantomo          stras"idlo
fenestro         okno
fenestrokovrilo  okenice
horo             hodina
humuro           humor
iam              ne"kdy
infano           di'te"
kampo            pole
kanti            (za)zpi'vat
kovri            pokry't, zakry't
krii             kr"ic"et
kuri             be"z"et
kurag^a          odva'z"ny'
laca             unaveny'
lau~ta           hlasity'
libera           svobodny', volny'
lito             postel
ludi             hra't
lumo             sve"tlo
malantau~        za (prostorove")
mars^i           pochodovat
monto            hora
movi             hy'bat
muskolo          sval
nek ... nek ...  ani - ani
nenie            nikde
patro            otec
plendi           ste"z"ovat si
plori            plakat
pura             c"isty'
roko             ska'la
sinsekve         po sobe", na'sledovne"
situacio         situace
soni             zni't
suno             slunce
s^losi           zamknout
s^losilo         kli'c"
s^tono           ka'men
varma            teply'
veki             vzbudit
voc^o            hlas

-AT-             pr"i'c"esti' trpne' pr"i'tomne'

fermata          zavi'rany'
fermita          zavr"eny'
amata            milovany'
amita            kdysi milovany'
konata           zna'my'
ac^etata         kupovany'
ac^etita         (na)koupeny'

la farata laboro   de"lana' pra'ce
la farita laboro   ude"lana' pra'ce

-EC-             vlastnost

beleco           kra'sa
rapideco         rychlost
amikeco          pr"a'telstvi'
libereco         svoboda
unueco           jednota
vireco           muz"nost

-INT-            pr"i'c"esti' c"inne' minule'

estinta          by'valy' (=ten, ktery' byl)
aminta           ten, ktery' miloval
laborinta        ten, ktery' pracoval
haltinta auton   zastavivs"i' auto

mi movas g^in    hy'ba'm ji'm
g^i movig^as     ono se hy'be
li komencas la laboron   on zac"i'na' pra'ci
la rakonto komencig^as   pr"i'be"h (se) zac"i'na'
mi vekas lin     budi'm ho
li vekig^as      on se budi'
ellitig^i        vsta't
(= ig^i el (la) lito)

Srovnejte:
lacega           hrozne" unaveny'
laciga           u'navny'


--------------------------------------------------------------------------
                                    15
--------------------------------------------------------------------------

(esti) bons^anca   mi't s"te"sti'
= bon + s^anc + a
cent             sto
c^efa            hlavni'
c^okolado        c"okola'da
dek              deset
dek kvar         c" rna'ct
dekstra          pravy'
devojig^i        odklonit se od cesty
= de + voj + ig^ + i
dolc^a           sladky'
flanko           strana
frue             brzy
hierau~          vc"era
kvar             c"tyr"i
kvardek          c"tyr"icet
kvardek kvar     c"tyr"icet c"tyr"i
magazeno         obchodni' du*m
mateno           ra'no
meblo            kus na'bytku
nazo             nos
pano             chle'b
papero           papi'r
plano            pla'n
plenplena        pr"eplne"ny'
pos^to           pos"ta
raporti          referovat, pr"edne'st zpra'vu
raporto          zpra'va
sako             pytel
speco            druh
sporto           sport
strato           ulice
s^anco           s"ance
tasko            u'kol
teo              c"aj
vendi            prodat, proda'vat

Rozlis"ujte:
Veku min frue!     Vzbud" me" brzy!(c"asne")
Respondu baldau~!  Odpove"z brzy!


--------------------------------------------------------------------------
                                    16
--------------------------------------------------------------------------

ac^a             os"klivy', bi'dny'
atmosfero        atmosfe'ra
biero            pivo
bonkora          dobrosrdec"ny'
bruna            hne"dy'
finfine          konec"ne", koneckoncu*
flugi            lete"t, le'tat
furioza          rozzlobeny', vztekly'
gratuli          blahopr"a't
grupo            skupina
hundo            pes
je               pr"edloz"ka neurc"ite'ho vy'znamu
je kioma horo ni renkontig^as?
                 v kolik hodin se setka'me?
je via sano!     na zdravi'!
j^us             pra've" ted", zrovna pr"ed chvi'li'
kato             koc"ka
kelnero          c"i's"ni'k
kia              jaky'
koko             kohout
koloro           barva
krom             krome", mimo
kuko             kola'c"
kune             spolu, spolec"ne"
kvin             pe"t
mang^i           ji'st
menuo            ji'delni'c"ek
mil              tisi'c
milito           va'lka
militservo       vojenska' sluz"ba
muziko           hudba
nau~             deve"t
noti             poznamenat, zaznamenat
numero           c"i'slo
ok               osm
okazo            pr"i'lez"itost
plafono          strop
plato            podnos, ta'c
pseu~do          pseudo-
rompi            zlomit
reala            skutec"ny'
salato           sala't
soldato          voja'k
supo             pole'vka
telero           tali'r"
tri              tr"i
turka            turecky'
vesti            oble'kat, oble'knout

-AC^-            zhors"eni' vy'znamu

domac^o          barabizna
ridac^i          chechtat se, "tlemit se"
hundac^o         psisko
c^evalac^o       herka

-ID-             mla'de", potomek

kokido           kur"e
kokino           slepice
kokidaj^o        kur"eci' maso
katido           kote"
katino           koc"ka
hundido          s"te"ne"
hundino          fena

mil nau~cent okdek kvar    1984
dek du mil       12 000
kvincent kvindek kvin  555

krom li, alvenis ankorau~ du
                 krome" ne"ho pr"is"li jes"te" dva
kiu              ta'z"e se na totoz"nost
kia              ta'z"e se na vlastnost
Kiu li estas? - Jozefo.
                 Kdo je to? - Josef.
Kia li estas? - Bonkora.
                 Jaky' je? - Dobrosrdec"ny'.
Kiun romanon vi ac^etis? - "Milito kaj paco"
de Tolstoj.
                 Ktery' roma'n sis koupil?
                 "Vojnu a mi'r" od Tolste'ho.
Kian romanon vi ac^etis? - Polican.
                 Jaky' roma'n sis koupil?
                 Detektivni'.
C"eske' "pra've"" pr"ekla'da'me dve"ma zpu*soby:
1. j^us ve vy'znamu pra've" pr"ed chvi'li'
Mi j^us revenis. Pra've" (zrovna) jsem se vra'til.
2. g^uste ve vy'znamu pra've" nyni' nebo pr"esne"
G^uste nun estas bona okazo por tio.
                 Pra've" ted" je pro to vhodna' (dobra') pr"i'lez"itost.
G^uste c^i tie tio okazis.
                 Pra've" tady se to stalo.


--------------------------------------------------------------------------
                                    17
--------------------------------------------------------------------------
***
aperi            objevit se
deksepa          sedmna'cty'
dua              druhy'
edzo             manz"el
frato            bratr
gardi            hli'dat
sin gardi        da'vat na sebe pozor
historio         de"jiny, historie,  historka
honesta          c"estny'
ia               ne"jaky'
jaro             rok
jarcento         stoleti'
kapti            chytat, chytit
konduki          ve'st
kontroli         (z)kontrolovat
krimo            zloc"in
kvara            c"tvrty'
lasta            posledni'
marko            marka, znac"ka
mono             peni'ze
motivo           motiv, du*vod
plac^i           li'bit se
preskau~         te'me"r", skoro
pro              kvu*li, z du*vodu (c"eho)
pro tio          proto
dankon pro via helpo
                 di'ky za vas"i pomoc
problemo         proble'm
ric^a            bohaty'
rolo             u'loha, role
sep              sedm
serc^i           hledat
solvi            (vy)r"es"it
suko             s"t"ava
s^tele           pokradmu
s^teli            kra'st
tipo             typ
tria             tr"eti'
uzi              (po)uz"i'vat
GE-              osoby oboji'ho pohlavi'

gefratoj         sourozenci
gepatroj         rodic"e
gesinjoroj       da'my a pa'nove'

Jozefo edzig^is     Josef se oz"enil
Ang^ela edzinig^is  Ande"la se vdala
Jozefo kaj Ang^ela geedzig^is
                    Josef a  Ande"la se vzali

-AN-            c"len, stoupenec, pr"i'vrz"enec

parizano        Par"i'z"an
klubano         c"len klubu
urbano          obyvatel me"sta
vegetarano      vegetaria'n

Rozlis"ujte:
mesag^o por vi   vzkaz pro tebe (vyjadr"uje sme"r, ci'l)
pro malsano  fermite  pro nemoc  zavr"eno (vyjadr"uje du*vod, pr"i'c"inu)
-------------------------------------------

1  8

antau~ longe    da'vno
aparato         pr"i'stroj
baki            pe'ci
bezoni          potr"ebovat
brakhorlog^o    na'ramkove' hodinky
dokumento       dokument, doklad
elporti         vyne'st
filo            syn
frukto          ovoce, plod
hejmo           domov
hejme           doma
hejmen          domu*
horlog^o        hodiny
j^eti           hodit, ha'zet
kasedo          kazeta
legi            c"i'st
letero          dopis
malsata         hladovy'
malsati         hladove"t, mi't hlad
obei            poslechnout, poslouchat
obstina         tvrdohlavy', neu'stupny'
orang^o         pomeranc"
pasi            minout, mi'jet
preni           vzi't, bra't
plumo           pero
pomo            jablko
principo        za'sada, princip
promesi         sli'bit
radio           rozhlas, ra'dio
sata            syty'
senigi je io    zbavit ne"c"eho
= igi sen io
serpento        had
skribi          psa't, napsat
suferi          trpe"t
s^ang^i         zme"nit
s^ang^ig^i      zme"nit se
s^iri           trhat
terura          hrozny'
tial            proto
li alvenis antau~ unu jaro
                pr"is"el pr"ed rokem
li foriris antau~ tri tagoj
                odes"el pr"ed tr"emi dny
mi venos post du semajnoj
                pr"ijdu za dva ty'dny
s^i revenos post unu jaro
                vra'ti' se za rok
la tempo pasas  c"as plyne, mi'ji'
mi pasigas la tempon
               tra'vi'm c"as
mi pasigis unu jaron en Parizo
               stra'vil jsem rok v Par"i'z"i
li venis pasintan semajnon
               pr"is"el minuly' ty'den
mi s^ang^is la vestojn
               pr"evle'kl jsem se
-------------------------------------------

1  9

Pro porozume"ni' lekce 19 neni' potr"eba
nova' slovni' za'soba.
20

amatoro         ochotni'k, amate'r
au~skulti       poslouchat
bonvena         vi'tany'
celo            ci'l, za'me"r
c^iu            kaz"dy'
digna           du*stojny'
diversa         ru*zny'
dubi (pri)      pochybovat (o)
emo             sklon, tendence, chte"ni'
esplori         zkoumat, ba'dat
esploro         vy'zkum, ba'da'ni'
kisi            li'bat, poli'bit
kondic^o        podmi'nka
malkovri        odhalit, odkry't
necesa          nutny'
nigra           c"erny'
onklo           stry'c
prezenti        pr"edstavit, prezentovat
salti           skoc"it, ska'kat
savi            zachra'nit
senstrec^a      uvolne"ny', bez nape"ti'
seruro          za'mek (ve dver"i'ch)
ses             s"est
strec^i         napi'nat
sub             pod
teni            drz"et
sin teni        drz"et se
sinteno         postoj
traduki         pr"eloz"it, pr"ekla'dat
trans           pr"es
trans ...n      pr"es (koho, co)
verda           zeleny'
viziti          navs"ti'vit

-ANTO           osoba, ktera' ne"co c"ini'
                v pr"i'tomnosti nebo bez c"asove'ho vymezeni'
au~skultanto    posluchac"
leganto         c"tena'r"

-INTO           osoba, ktera' ne"co uc"inila

savinto         zachra'nce
mortinto        zemr"ely'(c"love"k)
21

adiau~          sbohem
botelo          botel, pluji'ci' hotel
Budho           Buddha
detalo          podrobnost, detail
elito           elita
elpreni         vyjmout
enamig^i        zamilovat se
filozofio       filozofie
foto            fotografie
harmonio        vyrovnanost, harmonie
indiki          urc"it, oznac"it
islamo          isla'm
jen ... jen ... hned - hned - , tu - tu - ,
judo            dz"udo
katoliko        katoli'k
kolbaso         sala'm
kopio           kopie
lakto           mle'ko
lando           zeme" (sta't)
libro           kniha
membro          c"len
morala          mravny', mora'lni'
naski           porodit
naskig^i        narodit se
ortodoksulo     pravove"rec
persekuti       prona'sledovat
popolo          lid
protestanto     protestant, evangeli'k
religio         na'boz"enstvi'
sindonema       obe"tavy'
societo         spolek
s^tato          sta't
trezoro         poklad
valori          mi't cenu, hodnotu
valoro          cena, hodnota
22

aresti          uve"znit
aviadi          le'tat v letadle
aviadilo        letadlo
bando           banda, tlupa
bileto          li'stek
danci           tanc"it
difini          vymezit, definovat
familio         rodina
firma           pevny'
flughaveno      letis"te"
gardostari      sta't na stra'z"i
haveno          pr"i'stav
hodiau~         dnes
insulo          ostrov
kaverno         jeskyne"
konstante       sta'le, trvale
kosti           sta't (mi't cenu)
lui             najmout
maro            mor"e
morgau~         zi'tra
multekosta      drahy'
pagi            (za)platit
parto           c"a'st
prepari         pr"ipravit, pr"ipravovat
regiono         kraj, oblast
rimedo          prostr"edek
supre (supren)  nahor"e (nahoru)
malsupre        dole
(malsupren)     (dolu*)
signalo         signa'l
s^ipo           lod"
temperaturo     teplota
tendo           stan
tero            zeme"
vetero          poc"asi'
vojag^i         cestovat

-EC-            vlastnost, charakter

infaneca        de"tinsky'
soleca          osamoceny'
23

angla           anglicky'
desegni         kreslit
desegno         kresba
kavo            prohluben", di'ra
kies            c"i', jehoz", jeji'z", jejichz"
kofro           kufr
kontrau~        proti
korko           korek
literaturo      literatura
protekti        chra'nit, bra'nit
signo           znak, znameni'
telefono        telefon
tiri            ta'hnout, tahat
la knabo, kies patron vi vidis
                chlapec, jehoz" otce jste vide"li
la familio, kies monon ili s^telis
                rodina, jeji'z" peni'ze ukradli
la knabo, pri kiu ni parolas
                chlapec, o ne"mz" mluvi'me
la s^telistoj, el kiuj kelkaj venis c^i tien
                zlode"ji, z nichz" ne"kter"i' pr"is"li sem
kies libro c^i tiu estas?
                c"i' je to kniha?
--------------------------------------------

24

apliki           pouz"i'vat, aplikovat
biblioteko       knihovna
c^esi            pr"estat
defendi          bra'nit
fundo            dno
g^enerala        (vs"e)obecny'
g^isfunde        az" do dna, naprosto
hazardo          na'hoda
hospitalo        nemocnice
influo           vliv
injekti          vstr"i'knout
institucio       instituce
justa            spravedlivy'
kirurgio         chirurgie
koncerna         dotyc"ny'
konsisti (el)    skla'dat se (z)
konstati         konstatovat
materio          hmota, la'tka
metodo           postup, metoda
monato           me"si'c
muzeo            muzeum
operacio         operace
pag^o            strana, stra'nka (v knize apod.)
praktiko         praxe
privata          soukromy'
proksimume       pr"ibliz"ne"
renkonti         potkat
renkontig^i      potkat se, setkat se
respekti         respektovat
sankta           svaty'
solena           slavnostni'
spirito          duch
studi            studovat
Vatikano         Vatika'n

G^IS-

g^isvivi         doz"i't se
g^isiri (-n)     doji't az"(k)
g^isatendi       doc"kat se
g^isnuna         dosavadni'
------------------------------------------

25

Dio              Bu*h
estimi           va'z"it si (koho, c"eho)
farti            mi't se, dar"it se
kiel vi fartas?  jak se ma's"?
fartu bone!      me"j se dobr"e!
insisti          nale'hat,trvat na
inviti           pozvat
kadro            ra'mec
kadre de         v ra'mci (c"eho)
kolego           kolega
komenti          komentovat
kurso            kurs
organizi         organizovat
paperujo         aktovka, desky
pluraj           ne"kolik
rifuzi           odmi'tnout, odmi'tat
stato            stav
teksto           text
g^isnuna dosavadni'
------------------------------------------

25

Dio Bu*h
estimi va'z"it si (koho, c"eho)
fartimi't se, dar"it se
kiel vi fartas? jak se ma's"?
fartu bone!me"j se dobr"e!
insisti nale'hat,trvat na
inviti pozvat
kadro  ra'mec
kadre de  v ra'mci (c"eho)
kolegokolega
komenti komentovat
kurso kurs
organizi organizovat
paperujoaktovka, desky
plurajne"kolik
rifuzi odmi'tnout, odmi'tat
stato  stav
tekstotext